Wat is Intentional Peer Support?
Intentional Peer Support (IPS) is een manier van samen zijn, leren en betekenis geven. Het is geen methode die je toepast, maar een relationele praktijk waarin mensen elkaar ontmoeten als gelijkwaardige partners. IPS nodigt uit tot gesprekken die niet gericht zijn op oplossen, maar op begrijpen, verbinden en samen nieuwe perspectieven creëren.
Waarom heet het Intentional Peer Support?
Intentional verwijst naar het bewust vormgeven van relaties en gesprekken. Peer verwijst naar gelijkwaardigheid en het erkennen van elkaars kennis en ervaring. Support gaat over wederzijdse steun, verbinding en samen leren.
Waar komt IPS vandaan?
Intentional Peer Support is ontwikkeld door Shery Mead in de Verenigde Staten. Vanuit haar eigen ervaringen in de psychiatrie ontwikkelde zij samen met anderen een benadering die uitgaat van wederkerigheid, verbinding en gezamenlijk leren. Inmiddels wordt IPS wereldwijd toegepast, onder andere in de Verenigde Staten, Canada, Australië, Nieuw-Zeeland, het Verenigd Koninkrijk en verschillende Europese landen. Ook in Nederland groeit de belangstelling voor IPS binnen ervaringsdeskundigheid, herstelinitiatieven en community-based ondersteuning.
Voor wie is IPS bedoeld?
IPS is voor iedereen die geïnteresseerd is in gelijkwaardige relaties, wederzijds leren en het samen onderzoeken van ervaringen. Het wordt toegepast door ervaringsdeskundigen, peer supporters, professionals in zorg en welzijn, vrijwilligers, onderwijsprofessionals, buurtinitiatieven en mensen die op een andere manier met elkaar in gesprek willen gaan.
Waar gaat IPS over?
IPS gaat over hoe we betekenis geven aan onze ervaringen, hoe we elkaar ontmoeten in wederkerigheid en hoe we samen nieuwe manieren van kijken, denken en doen ontwikkelen.
In plaats van te vragen: "Wat is er mis met jou?" vraagt IPS: "Wat is er met je gebeurd?"
IPS als beweging voor sociale verandering
IPS is ontstaan vanuit de overtuiging dat echte verandering niet begint bij het verbeteren van zorg, maar bij het veranderen van relaties en gesprekken. Het draagt bij aan:
- meer gelijkwaardigheid
• bewustzijn van macht en systemen
• het bouwen van verbonden gemeenschappen
Wat maakt IPS anders?
- Geen hulpverlener-cliëntrelatie, maar partnerschap
• Geen focus op problemen, maar op betekenis en mogelijkheden
• Geen 'fixen', maar samen onderzoeken en leren
• Relaties als plek voor groei van beide kanten
De vier kernthema's van IPS
Connection – verbinding als basis, echt contact maken.
Worldview – begrijpen hoe iemand de wereld is gaan zien.
Mutuality – wederkerigheid; we leren allebei.
Moving Forward – bewegen richting wat we wél willen.
Waar werkt IPS mee?
IPS werkt met thema's zoals:
- trauma en relaties
• macht, privileges en uitsluiting
• de kracht van taal
• luisteren voorbij woorden
• meerdere waarheden
• crisis anders begrijpen
• pijn (zoals verslaving of zelfbeschadiging) zien als betekenisvolle communicatie
Wat vraagt IPS van deelnemers?
IPS vraagt een open en nieuwsgierige houding. Deelnemers worden uitgenodigd om verschillende perspectieven te onderzoeken, niet direct op zoek te gaan naar oplossingen, eigen aannames ter discussie te stellen, aanwezig te blijven bij moeilijke ervaringen en te leren in relatie met anderen.
Wat is IPS niet?
IPS is geen therapie, behandelvorm of coachingstechniek. Het is geen methode gericht op het oplossen of repareren van problemen. IPS is een relationele benadering waarin mensen elkaar ontmoeten als gelijkwaardige partners en samen nieuwe perspectieven ontwikkelen.
Waarden van IPS
IPS wordt gedragen door waarden als gelijkwaardigheid, wederkerigheid, nieuwsgierigheid, verbinding, hoop, respect voor verschillende werkelijkheden en leren in relatie met anderen.
Wat brengt IPS?
Mensen beschrijven onder andere:
- meer verbinding met zichzelf en anderen
• groter bewustzijn van patronen en relaties
• nieuwe manieren om naar ervaringen te kijken
• meer ruimte voor hoop en mogelijkheden
• sterker zelf- en relationeel bewustzijn
• sterkere gemeenschappen en netwerken
• meer vertrouwen in wederkerige relaties
IPS richt zich niet op het veranderen van mensen, maar op het creëren van relaties waarin nieuwe mogelijkheden kunnen ontstaan.
IPS in de praktijk
IPS leeft in gesprekken. In hoe we luisteren. In hoe we samen betekenis maken. Het is een voortdurende beweging van ontdekken, bevragen, verbinden en groeien.
Leren en trainen
IPS wordt geleerd door ervaring, training, oefening, reflectie en dialoog. Een basistraining bestaat uit 40 uur (5 dagen). Daarnaast zijn inspiratiesessies en overview-bijeenkomsten beschikbaar voor organisaties en geïnteresseerden die kennis willen maken met IPS.
Vanuit het Zandraket Collectief organiseren we meerdere keren per jaar een overview-sessie. Op dit moment is het eerste IPS-boek vertaald naar het Nederlands. In september start de vertaling van het herziene basistrainingsboek. De verwachting is dat dit boek vanaf april 2027 beschikbaar zal zijn.
Meer informatie
Voor informatie, een inspiratiesessie of interesse in een training:
https://www.zonmw.nl/nl/artikel/intentional-peer-support-ips-nu-ook-het-nederlands
Cassandra Barkman Trainer Intentional Peer Support